cultuur
Zoals je op de introductiepagina al hebt kunnen lezen, ben ik van Nederlands-Indische afkomst. Onze familie is in de naoorlogse tijd eind 1955 naar Nederland gekomen om hier een nieuw bestaan op te bouwen.
Het gezin bestond op dat moment uit mijn vader, moeder, mijn twee oudere zussen, een oudere broer en ik. Ik was destijds nog een baby van ongeveer 7 maanden. Ik heb dus niets bewust meegemaakt. Mijn vader was op het moment van vertrek erg ziek en is onderweg naar Nederland in Aden van de boot gehaald, omdat hij te ziek was om verder te reizen. Die ziekte had hij opgelopen als krijgsgevangene. Mijn moeder moest met 4 kleine kinderen verder reizen.
Dat moet erg zwaar geweest zijn, vooral toen ze later ook nog een Rode Kruis bericht kreeg dat mijn vader was overleden. Ze stond toen alleen voor de opvoeding van de kinderen, waar later ook nog de zorg voor haar ouders bij kwam. En dat in een land wat vreemd voor haar was, waar ze zich aan moest passen aan andere gewoontes, zich moest zien te redden met wat ze had. En dat was niet veel als je bedenkt dat in de oorlogstijd veel verloren is gegaan.
mijn vader en moeder
Willem Burchart Juta 1928 - 1955 ******** Elvire Geraerds Thesingh 1926-1999
Mijn moeder was een kind van een Hollandse vader en een Javaanse moeder. Haar vader, mijn opa, had destijds een rubberplantage. Als mijn moeder daarover sprak had ze het altijd over "de onderneming". Mijn vader is ook een halfbloed. Zijn moeder heeft gemengde ouders en zijn vader ook.
Ik heb ooit eens gedacht dat het leuk zou zijn om uit te vlooien waar mijn voorouders zoal vandaan kwamen. Dat plan heb ik opgegeven. Het was te divers! Zo zit er aan mijn vaders kant ook nog Zwitsers of Oostenrijks bloed, een van de voorvaderen komt uit het Caraibisch gebied.
En aan mijn moeders kant zit Hollands, Javaans en Chinees bloed. Geen wonder dat ik vroeger soms zo ontheemd voelde!! Dit is een grapje met een kern van waarheid. Maar het valt niet mee om het allemaal uit te zoeken, temeer daar er vroeger in de oost niet altijd zoveel waarde werd gehecht aan geboortegegevens en dergelijke.
In Nederland is dat weer strakker geregeld.
Toen wij in Nederland aankwamen werden we in een pension in Hilversum ondergebracht. Daar woonden meer Indo families die gerepatrieerd waren. Ik was destijds nog erg klein, maar heb toch mooie herinneringen aan Hilversum. We woonden aan een brede en bosrijke laan, de Rossinilaan op nr. 9. Het pension leek een beetje op een kasteeltje qua bouw.
En de sfeer kan ik me ook nog goed voor de geest halen. Meneer en mevrouw Smit was het echtpaar dat het pension beheerde. Hun kan ik me niet meer goed herinneren, ik weet alleen de naam nog. En we dat in een kamer aan de voorkant woonden. Die kamer had bovenlichten die open konden. En een kraantje aan de buitenmuur, om de tuin te sproeien. Verder had
het pension een grote tuin in een kuilvorm. We noemden het ook "de Kuil." Vlakbij het pension had je het Spanders Woud, waar we vaak gingen wandelen. Ik ga nu regelmatig, meestal 1 keer per jaar met de kinderen wel een keertje naar Hilversum. Dan gaan we winkelen in de Hilvertshof en daarna even kijken op de Rossinilaan. Het huis
is niet veel veranderd en de tuin ook niet. Het roept altijd weer nostalgische beelden op als ik het terug zie. Hieronder een foto van 't Heem die in het voorjaar van 2009 is genomen, toen ik daar met mijn vriendin Sietske ging wandelen.
En hieronder een oude foto van 't Heem toen wij er woonden, ik denk dat deze foto in 1956 is gemaakt, ik kon waarschijnlijk net lopen.
Toen ik klein was vroeg ik weleens aan mijn moeder waarom wij van Indonesie naar Holland waren verhuisd en ik kreeg dan steevast het antwoord: "we konden niet anders, we moesten wel."
Maar het hoe en waarom was me nooit zo duidelijk. Ik was toen waarschijnlijk ook te klein om het allemaal te kunnen bevatten. Op school werd er nagenoeg niets over verteld, wat mij verbaasde, want Indonesië is toch lange tijd onder Nederlands bewind geweest. Later heb ik er wat meer boeken over gelezen en in een van moeders oude romans: "Setoewo de tijger" van Johan Fabricius,
werd heel duidelijk een beeld geschetst van hoe de verhoudingen destijds waren tussen Nederland en Indonesië. En ook het dubbele gevoel van veel mensen, een soort haat-liefde verhouding. Dat boek is voor mij destijds echt een eyeopener geweest.
Ook in de bibliotheek vond ik boeken die ik doorgelezen heb. En langzaam maar zeker werd me duidelijk hoe het ongeveer zat. Ik zeg er expres "ongeveer" bij, want als naoorlogs kind kun je nooit alles begrijpen, je kunt het hooguit proberen. Maar ik heb nooit in een Jappenkamp gezeten, heb nooit hoeven vrezen voor mijn leven en heb zelfs nooit armoede gekend.
In latere jaren ben ik eens naar Amerika geweest, naar een zus van mijn vader en die heeft me ook heel veel verteld over vroeger, dingen waar mijn moeder erg gesloten over was. Iets wat ik nu wel beter kan begrijpen.
tijgers hebben mij altijd gefascineerd
De laatste jaren is iemand met een tintje in Nederland niet echt opzienbarend meer. Sterker nog: het is eigenlijk een beetje gewoon geworden! Nederland stikt van de mensen met tintjes. De Indo's vallen eigenlijk een beetje weg in die bonte massa. Toch ben ik weleens nieuwsgierig naar andere mensen die met verschillende culturen te maken hebben. Hoe ervaren zij de dingen en zijn ze erg verwesterd of hebben ze juist heel veel van hun geboorteland behouden. Zijn ze vroeger als kind erg veel gepest (zoals ik op de kleuterschool en basisschool) of konden ze makkelijk contact maken? Werden ze geaccepteerd of moesten ze extra hun best doen?
Ik kan me nog wel herinneren dat sommige ouders van vriendinnetjes erg raar op mij konden reageren. Ik weet nog dat ik een jaar of 12 was en ik belde aan bij een meisje uit
mijn klas. Haar moeder deed open, ik zei gedag en vroeg of het vriendinnetje thuis was. Moeders zei niet eens gedag terug maar riep naar boven: "dat chinesie is er voor jou!" (huh? chinesie??) en ze liep zo weer naar de kamer, zonder iets te zeggen.
De eerlijkheid gebiedt me om te zeggen dat ik het ook weleens andersom heb meegemaakt. Ik was eens bij een vriendinnetje aan het spelen van de basisschool en toen ik naar huis ging, zei haar moeder heel hartelijk tegen me: "je mag hier wel vaker komen spelen hoor, je bent altijd welkom." Dat vond ik zo hartverwarmend dat ik het na al die jaren nog steeds heb onthouden. Het
betreffende klasgenootje is inmiddels al overleden, heb ik onlangs van een andere vroegere klasgenoot gehoord, maar haar moeder heb ik voor altijd in mijn hart gesloten.
Via deze link kun je oude foto's zien uit o.a. Nederlands Indie en hier staan er nog meer, maar dan van Hilversum
Kijk hier voor een overzicht met linkjes naar de naam
GERAERDS THESINGH
Als iemand hier op wil reageren, stuur dan een mail. Ik wil graag verhalen van anderen plaatsen. Misschien draagt het wel bij tot een wat meer tolerante samenleving.
RENYJUTA@HOTMAIL.COM
Lees hier over de ervaringen van andere Indo's
VERHALEN VAN ANDEREN